İsimler değişir, hakikati örten(iblis) arketip aynıdır.

“Archon” Yunanca “yönetici” ya da “hükmeden” anlamına gelir. Bugün konuşulan anlamı ise kökenini antik bir inanç sistemi olan Gnostisizm’den alır. Milattan sonra ilk yüzyıllarda ortaya çıkan Gnostik öğretilerde archonlar, maddi dünyayı yöneten alt düzey kozmik varlıklar olarak anlatılır. Bu varlıkların insan ruhunun ilahi kaynağa dönmesini engellediğine inanılır ve genellikle başlarında “Demiurgos” adı verilen bir yaratıcı figür bulunur. Pek çok araştırmacı archonları, insanın hakikatini unutmasını temsil eden metaforik figürler olarak değerlendirir.

Kur’ anda geçen iblis ve avaneleri ile entegratif olarak değerlendirilmelidir. Günümüzde ise “archon” kavramı modern komplo kültürü içinde yeniden yorumlanmıştır. Enerji emen varlıklar, matriks kurucuları ya da dünyayı gizlice yöneten kozmik güçler gibi anlatılar bu kavramla ilişkilendirilir.
Kadim Gnostik eskatolojik metinlerde, özellikle Nag Hammadi library koleksiyonunda yer alan anlatılar, archonları Yaldabaoth adlı yaratıcının iktidarındaki göksel yöneticiler maddi âlemi kuran ve insan ruhunun ilahi kaynağa dönmesini zorlaştıran güçler olarak sunar bu tema özellikle Apocryphon of John ve “Hypostasis of the Archons” metinlerinde belirgindir. Bu metinlerde archonlar, insanları cehalet ve yanılsama içinde tutarak ilahi kıvılcımı gömme işlevi görür Gnostik kurtuluş söylemi (gnosis) ise bu kıvılmı uyanıp geri dönmektir. Ayrıca erken Hristiyan metinlerinde kullanılan “principalities/ powers” diliyle kurulan paralellikler, eski metinlerdeki bu kozmik otorite tasavvurunun diğer geleneklerde de yankılandığını gösterir (ör. Efesliler 6:12).
Orta Çağ demonolojisinde (örneğin Pseudo-Dionysius’un hiyerarşi yorumları ya da daha sonra grimuar geleneği) demonlar belli rütbelere ayrılır prensler, güçler, egemenlikler vs. Ama “archon” başlı başına standart bir demon sınıfı değildir.

Meraklısı için Kaynaklar
Onur Güven – Okült Astroloji Seçmeler (Reptoidler)
Apocryphon of John (Yuhanna’nın Gizli Kitabı) – Nag Hammadi metinleri
The Hypostasis of the Archons (Archonların Gerçekliği)

Onur Güven